Pa ry die bees dood

Pa het op Witpoort grootgeword. Witpoort is ‘n bitter, bitter klein dorpie so amper halfpad tussen Leeudoringstad en Wolmaransstad. Om te sê daar is niks nie, is om niks orals lelik te beledig. Die dorpie het in die 1990’s eers elektriese krag gekry.

Ouma het vir baie jare nadat pa weggetrek en self sy gesinnetjie begin het, nog op Witpoort gebly. As kinders het ons dus ook die plek leer ken en baie kattekwaad daar aangevang, soos Lucky wat deur Oupa se staldak geval het en ekself wat etlike veldbrande persoonlik gestig het. Met die gebrek aan elektrisiteit, het ons as kinders geglo Witpoort is die plek in die wêreld waar al die duisternis bymekaar kom om die kerse bang te maak.

Zoom back tot die tyd toe pa self laaitie was op Witpoort. Hy het sommer baie maatjies gehad en hy vertel ons gereeld van die twak wat hulle aangejaag het. Een van sy meer kleurvolle verhale is die keer toe hy en klein Johnny Hudson die bees doodgery het.

Nou, om ‘n bees dood te ry is op sigself gewoonlik redelik traumaties en kan selfs dodelik wees. Wat Pa se storie soveel beter maak, is dat hulle dit met ‘n fiets gedoen het. Ja, ‘n trapfiets en Ja, ‘n hele bees.

Sien, Witpoort het net een teerstraat – so ‘n lange wat reg deur die middel van die dorp loop. Die straat kruis ‘n klein stroompie min of meer reg in die middel. Weerskante van die stroom is die pad redelik steil na beide kante teen die bult op. Aan die een kant van die pad is die winkel, en aan die ander kant is die dam met die leidam en leivore van daar af deur die dorpie se landerye. In die middel, waar die pad die Wolwespruit kruis, is daar gemeenskaplike weiveld vir die dorpie se lewendehawe.

Pa en die Hudsons het die dag by die dam gespeel en teen die middag se tyd begin dit reën en hulle moet huis toe gaan. Twee van hulle klim op die fiets, want Johnny Hudson het nie ‘n fiets gehad nie, so hy sit op die handvatsels voor en pa lift hom huis toe – aan die ander kant van die dorp.

As jy by die dam se hek uitkom, is daar nou ‘n lang afdraend tot in the middel van die dorp se hoofstraat en dan weer opdraende tot by die huis se afdraai. So, uit die aard van die saak trap jy laat dit bars teen die afdraende om soveel as moontlik momentum vir die opdraende te kry. Veral as jy iemand lift, anders gaan jy sukkel.

Pa en Johnny het al baie gelift en hulle het die balans-ding lekker onder beheer. Pa trap dat hy bars, die fietsie sing soos hy loop en toe hy mooi op spoed is – toe loop die beeste van onder die brug en die weiland af reg oor die pad. Klein Johnny Hudson skree, maar pa sien te laat en hy tref die kalf reg in die blad. Daar lê Pa, daar lê Johnny Hudson en daar lê die kalf. Pa en Johnny spring op en gryp die fiets en jaag huis toe.

Dis eers twee dae later dat die oom wie se bees dit was, by die winkel kom verneem het of iemand gesien het wie sy kalf doodgery het, want daar is nie briekmerke of iets gewees nie. Die kalf se rib is afgery en het deur sy long gesteek en die ding het basies net daar gevrek. Pa en die Hudsons het maar stilgebly, want daar was nie geld om mense vir dooi beeste te vergoed nie en Oupa sou sy gatvelle afgetrek het – net vir ‘n ‘opening bid’

Nou ja, nie baie ouens het al beeste met fietse doodgery nie.